Tổng quan về khái niệm của bệnh tiểu đường là gì?

0
100

Bài viết sau đây sẽ cho bạn cái nhìn tổng quát về khái niệm của căn bệnh tiểu đường là gì? phân loại, các nguyên nhân, bệnh tiểu đường có gì đáng sợ, triệu chứng, khi nào bạn nên đi khám bác sĩ, những biến chứng tiểu đường có thể xảy ra, các phương pháp điều trị, chế độ sinh hoạt phù hợp và chi phí điều trị bệnh tiểu đường. Thông qua bài viết này các bạn sẽ hiểu rõ hơn và có kiến thức đầy đủ để điều trị căn bệnh tiểu đường này.

1/ Khái niệm cơ bản về bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường hay còn được gọi là đái tháo đường, là một bệnh rối loạn chuyển hóa mãn tính rất phổ biến hiện nay. Khi mắc phải căn bệnh này, cơ thể bạn sẽ mất đi dần khả năng sử dụng hoặc sản xuất ra hormone insulin một cách tự nhiên đã đến tình trạng lượng đường trong máu tăng cao.

Hay chúng ta có thể hiểu đơn giản như thế này, hằng ngày khi chúng ta ăn uống, lượng cacbohydrat (chất đường bột) từ thức ăn được cơ thể và được thu vào đường ruột glucose hòa trong máu khi đó hormone insulin sẽ được tiết ra sẽ giúp glucose được đưa vào các tế bào và trở thành nguồn năng lượng cho cơ thể hoạt động.

Bên cạnh đó, nếu như sự hoạt động của insulin không hiệu quả và lượng glucose tăng đột ngột vượt mức mà việc xử lý của hormone insulin không đáp ứng được dẫn đến tình trạng sẽ có một lượng lớn glucose không được chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể hoạt động nên sẽ bị dư thừa trong máu. Tình trạng glucose trong máu hay đường trong máu tăng cao vượt quá mức quy định như thế được gọi là bệnh tiểu đường.

2/ Phân loại tiểu đường hiện nay

Hiện nay tùy thuộc vào nguyên nhân, bệnh tiểu đường được phân thành 3 loại chính sau đây:

a/ Tiểu đường tuýp 1

Bệnh tiểu đường tuýp 1 là do các tế bào beta của tuyến tụy tiết ra bị phá hủy khi lượng insulin không được tiết ra cơ thể sẽ không có khả năng điều chỉnh lượng đường trong máu dẫn đến bệnh tiểu đường. Đây là căn bệnh có tỷ lệ khởi phát cao ở đối tượng trẻ em và vị thành niên.

b/ Tiểu đường tuýp 2

Đối với bệnh tiểu đường tuýp 2 thì được xem là căn bệnh do lối sống, lối sống không lành mạnh có thể làm gián đoạn hoạt động của insulin như béo phì, ăn uống không có chế độ khoa học, ít vận động , căng thẳng… và khởi phát ở những người có yếu tố di truyền. Khi cơ thể không tiết đủ lượng insulin hay insulin bị nhờn không có tác dụng làm giảm lượng đường trong máu nửa, bạn sẽ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Điều quan trọng nhất ở căn bệnh này là gần như không có triệu chứng cơ năng rõ rệt, tiềm ẩn và bệnh âm thầm phát triển trong cơ thể mà bệnh nhân không hề hay biết. Không ít các bệnh nhân không khỉ ngạc nhiên khi lần đầu phát hiện bệnh trong kì khám sức khỏe tại nơi làm việc hay nơi sinh sống mặc dù cơ thể bình thường và hiện tại rất khỏe mạnh.

Chính vì thế, chúng ta không thể không quan tâm đến căn bệnh tiểu đường này, ở hiện tại có thể chưa có dấu hiệu gì, bệnh không gây đau đớn nhưng khi bệnh đã tiến triển có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như mù lòa, lở loét dẫn đến hoại tử tay, chân, chạy thận, lọc thận…

Ở giai đoạn đầu, khi mới phát hiện bệnh nhân có thể điều chỉnh lượng đường trong máu bằng cách cải thiện lối sống, chế độ ăn uống khoa học và hợp lý hơn, thường xuyên luyện tập vận động thể dục thể thao. Tuy nhiên theo thời gian, việc cải thiện chỉ số đường huyết ổn định và ngăn chặn được biến chứng tiểu đường không có cơ hội xảy ra thì thay đối lối sống là chưa đủ và càng ngày càng khó khăn hơn. Và trong rất nhiều trường hợp bệnh nhân bắt buộc phải chuyển sang điều trị bằng thuốc tây hay thậm chí phải tiêm insulin.

Điều cuối cùng chúng ta nên biết rõ là căn bệnh tiểu đường khó mà chữa khỏi dứt điểm được, ngay cả khi đường huyết đã được đưa về chỉ số bình thường ở mức quy định nhưng nếu bệnh nhân tự ý ngừng điều trị thì chỉ số đường huyết sẽ tăng lại rất nhanh.

Chính vì thế nên theo dõi chặt chẽ về chỉ số đường huyết và thường xuyên kiểm tra định kì để đảm bảo một sức khỏe tốt cà một đường huyết ổn định bền vững về lâu dài. Khi có dấu hiệu của bệnh hay nghi ngờ mình đang mắc bệnh tiểu đường hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được xét nghiệm chuẩn đoán và có phát đồ điều trị thích hợp.

c/ Tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường thai kỳ là một trong những nỗi lo lắng bất an của các mẹ bầu là tình trạng đường huyết bị rối loạn trong thời gian mang thai có thể tính từ tuần thứ 24.

Lượng đường huyết trong máu khi đó không ổn định cùng với khả năng tiết ra lượng insulin bị hạn chế ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường glucose thành năng lượng. Tất nhiên không phải phụ nữ mang thai đều bị tiểu đường. Bệnh tiểu đường thai kỳ trong thời gian mang thai một thời gian sau sinh sẽ tự mất đi (đối với những người mang thai lần đầu sẽ xuất hiện trong lần thứ 2 mang thai).

Tuy nhiên chúng ta cũng không nên chủ quan bởi vì những người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ thì nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 cao hơn người khác. Chính vì thế hãy theo dõi, kiểm soát tốt đường huyết của mình.

3/ Bệnh tiểu đường có gì đáng sợ?

Nếu như bạn kiểm soát tốt đường huyết được trong vùng an toàn thì cũng giống như bạn đang sống trong xã hội được pháp luật bảo vệ, bạn sẽ có được một sức khỏe tốt và một cuộc sống hạnh phúc. Ngược lại sẽ rất nguy hiểm khi đường huyết bạn xuống quá thấp hoặc tăng quá cao.

+ Khi đường huyết bạn xuống quá thấp dưới 60mg/dl khi đó sẽ có những triệu chứng như tim đập nhanh, đổ mồ hôi, suy nhược, chóng mặt có cảm giác mệt mỏi, mất khả năng tập trung có thể dẫn đến tình trạng hôn mê thậm chí làm bệnh nhân tử vong.

+ Khi đường huyết bạn tăng quá cao hơn 180mg/dl, máu trở nên đặc hơn sẽ tạo áp lực lớn lên mạch máu có thể gây tổn thương nhiều bộ phận quan trọng trong cơ thể như thận, tim mạch, mạch máu, mắt, và thần kinh.

Theo thống kê thì cứ 10 người bệnh tiểu đường sẽ có 8 người bị mắc bệnh về tim mạch và có tới 75% số ca tử vong do biến chứng về tim mạch gây ra chủ yếu là do nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não.

Bên cạnh đó còn khiến bệnh nhân bị mất thị giác, gây mù lòa, thậm chí các chi của tay và chân có thể bị hoại tử. Biến chứng sang thận gây suy thận còn được xem là giai đoạn cuối của căn bệnh này.

4/ Biến chứng bệnh tiểu đường

Là những biến chứng sinh ra do lượng đường trong máu tăng cao làm cho cơ thể rối loạn chuyển hóa chất đường, chất béo, chất đạm từ đó làm suy giảm chức năng của các cơ quan khác trong cơ thể.

a/ Biến chứng về mắt

Như chúng ta đã biết cơ chế con người có thể được mô phỏng như ánh sáng đi vào từ tròng mắt được khúc xạ bởi giác mạc hoặc thủy tinh thể sau đó liên kết các hình ảnh được chiếu lên võng mạc và não sẽ ghi nhận hình ảnh đó.

Võng mạc là một màng mỏng với vô số dây thần kinh ở đáy mắt và mao mạch căng xung quanh. Đường huyết cao sẽ dẫn đến tình trạng nguy hiểm là khiến hệ thống mao mạch ở đáy mắt bị tổn thương dần dần thị lực của người mắc bệnh tiểu đường bị suy giảm đi đáng kể gây biến chứng về võng mạc đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp,… hay tệ hơn nửa có thể dẫn đến mù lòa.

b/ Biến chứng về thần kinh

Đây được xem là biến chứng xuất hiện sớm nhất và thường xuyên của bệnh tiểu đường. Chúng ta có thể hình dung được khi bệnh dần tiến triển các tế bào thần kinh sẽ bị tác động và tổn thương, khiến cho việc lưu thông máu trong mao mạch trở nên kém đi dẫn đến thiếu hụt lượng oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho tế bào thần kinh.

Các triệu chứng ban đầu bệnh nhân thường cảm thấy tê và bị đau ở các đầu ngón tay, ngón chân và bàn chân, hay bị châm chích hoặc đau rát …Về sau khi bệnh tiến triển, tình trạng dường như xấu đi, bệnh nhân cảm thấy tứ chi trở nên chậm chạp, khó vận động thậm chí bị thương trên tay chân cũng không hề hay biết.

Cuối cùng nói về biến chứng thần kinh này điều nghiêm trọng là chỉ cần một vết trầy xước rất nhỏ do đi giày dép, hoặc bị cứa, bị đứt vết thương có thể trở nên tồi tệ hơn như bị nhiễm khuẩn và khi bệnh nhân đi đến bệnh viên khám thì tay chân đã bị hư hỏng nặng, hoại tử không còn sử dụng được nửa khi đó cách chữa trị tốt nhất là phải cắt bỏ chúng đi.

c/ Biến chứng tim mạch

Ở những người đang mắc bệnh tiểu đường sẽ làm cho quá trình sơ vữa động mạch lớn và vừa xảy ra sớm hơn đối với những người không mắc bệnh này làm làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành gấp 1.8 lần và tăng nguy cơ bị tai biến mạch máu não lên gấp 2.4 lần, và làm tăng nguy cơ khiến cho cơ thể bị viêm tắc động mạch chi dưới gấp 4.5 lần.

d/ Biến chứng về thận

Trong cơ thể của chúng ta, thận được xem như một bộ phận rất quan trọng có nhiệm vụ lọc chất thải và cặn bã và chất không cần thiết trong máu rồi thải chúng ra khỏi cơ thể dưới dạng nước tiểu. Có thể nói máu của cơ thể chúng ta được duy trì ở trạng thái ổn định chính là nhờ chức năng lọc của thận.

Tuy nhiên ở người bệnh tiểu đường, khi đường huyết tăng, bộ lọc thận bị tắc nghẽn khi đó thận sẽ không lọc được những chất thải và chất không cần thiết khiến cho việc giữ ổn định về tình trạng của máu trở nên khó khăn. Trong trường hợp xấu nhất có thể dẫn đến các triệu chứng đe dọa tính mạng nghiêm trọng như tăng Ure máu, gây suy thận và có thể phải lọc thận, chạy thận bằng thiết bị y tế.

5/ Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ

Bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, chính vì thế bạn cần xét nghiệm định kỳ để có sự điều chỉnh kịp thời. Điều này sẽ giúp kiểm soát lượng đường huyết cho người chưa hoặc đang mắc bệnh tiểu đường.

Ước tính số người tử vong do tiểu đường và biến chứng tiểu đường năm nay là 4 triệu người, cứ 6 giây là có một người tử vong, và 20 giây có một người bị cắt cụt chi.

Những dấu hiệu nhận biết bệnh tiểu đường cần đi bác sĩ gấp.

+ Thường xuyên khát nước và đi tiểu liên tục: Khi bạn mắc bệnh tiểu đường thận của bạn sẽ không hấp thụ được lượng đường dư nửa thay vào đó nó sẽ tích tụ trong nước tiểu và làm cho các mô bị mất nước khi đó sẽ khiến cơ thể bạn đi tiểu nhiều hơn, cảm thấy mất nước và bạn thường xuyên khát.

Ở người bình thường đi tiểu 4-10 lần/ngày, trung bình chỉ 6-7 lần/ngày và con số này không thay đổi. Nếu bạn khát nước liên tục và đi tiểu nhiều hơn hay coi chừng nguy cơ tiểu đường đấy.

+ Thường xuyên cảm thấy đói: Nếu cơ thể bạn không sản xuất đủ lượng insulin hay không đáp ứng insulin theo cách bình thường , thì khi đó lượng glucose sẽ không chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể được điều đó sẽ làm cho cơ thể bạn luôn cảm thấy đói, mệt mỏi, mặc dù ăn uống rất đầy đủ. Thực tế trong trường hợp này việc ăn uống chỉ làm cho lượng đường trong máu càng cao hơn mà thôi.

Khi bạn tiếp tục ăn mà cơn đói vẫn không biến mất, bạn nên đến trung tâm y tế hay bác sĩ để khám chuẩn đoán ngay cả khi bạn không có bất kì triệu chứng nào của bệnh tiểu đường.

+ Mệt mỏi: Đây là một dấu hiệu chung của căn bệnh tiểu đường này là cơ thể mệt mỏi liên tục kèm theo buồn ngủ. Dấu hiệu này cho thấy tế bào của bạn không có đủ glucose để tạo thành năng lượng.

+ Bị sút cân nhanh chóng: Tình trạng giảm cân nhanh chóng trong thời gian ngắn không khỏi làm chúng ta hoang mang trong khi cơ thể luôn cảm thấy đói và ăn rất nhiều. Lý do giảm cân ở đây do bệnh nhân tiểu đường phải sử dụng năng lượng chuyển hóa từ các mô mỡ vì lượng đường có trong thức ăn cơ thể không sử dụng được nên đã đào thải qua đường nước tiểu.

+ Mắt mờ: Khi nhìn bị mờ không phải vấn đề nghiêm trọng nào về mắt thì nó có thể là dấu hiệu nhận biết sớm của bệnh tiểu đường.

Dấu hiệu này có thể sẽ được cải thiện hoặc mất đi, thị lực có thể trở lại bình thường nếu điều trị ổn định được lượng đường trong máu.

+ Da trở nên xấu đi và ngứa: Các dấu hiệu như da dẻ ngày càng xấu đi kèm theo cảm giác ngứa râm ran, tê bị sung hay thường xuyên đi tiểu đêm đều là những dấu hiệu cảnh báo sớm nhất để chúng ta nghĩ ngay đến bệnh tiểu đường và cần đi làm xét nghiệm, sàn lọc định kỳ để có thể phát hiện sớm được bệnh nhằm có hướng điều trị kịp thời giúp phòng ngừa hoặc làm chậm sự xuất hiện của các biến chứng tiểu đường.

6/ Phương pháp điều trị tiểu đường

Hiện nay, để việc điều trị tiểu đường đạt hiệu quả, người bệnh cần kiên trì tuân thủ chế độ ăn uống khoa học, vận động thường xuyên luyện tập thể dục, thể thao bên cạnh dùng thuốc theo sự chỉ định của bác sĩ (Đông – Tây Y).

Sau đây là 3 phương pháp điều trị tiểu đường, kiểm soát tốt được chỉ số đường huyết và giảm áp lực lên các mạch máu hiệu quả:

a/ Điều trị bằng chế độ ăn uống

Giải pháp ăn uống là giải pháp nhằm điều chỉnh lượng đường trong máu bằng thói quen ăn uống lành mạnh và cân bằng. Người bệnh cần đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ chất đạm, chất béo, chất bơ, chất bột đường, vitamin muối khoáng với một số lượng hợp lý. Cụ thể như sau:

+ Ăn chậm, nhai kỹ

+ Không ăn vào đêm muộn hoặc trước khi ngủ

+ Chia nhỏ bữa ăn, không nên ăn quá no, chỉ ăn vừa đủ no.

+ Ăn đúng giờ, chỉ nên ăn thịt (cá, đậu phụ ) tối đa trong 2 bữa cơm, các bữa còn lại bổ sung nhiều rau xanh và các loại ngũ cốc, trái cây như: dưa bở, táo, dưa hấu, nho …(ăn vừa phải)

+ Không được bỏ bữa, ngay cả khi không muốn ăn.

+ Loại bỏ các thức ăn nhiều mỡ, các món chiên, rán nên ăn nhiều rau xanh đặc biệt là rau luộc.

+ Khi ăn kiêng phải ăn hạn chế và giảm lượng thức ăn từ từ, không gấp gáp mà giảm đột ngột sẽ ảnh hưởng xấu đến đường huyết và sức khỏe. Khi đã đạt được mức yêu cầu thì nên kiên nhẫn, duy trì chế độ ăn uống hợp lý đó không được tăng hay giảm tùy ý.

+ Hạn chế hoặc không ăn bánh mứt, kẹo, nước ngọt và các loại trái cây ngọt như: mít, nhãn, vải…

b/ Điều trị bằng chế độ vận động thể thao

Giải pháp vận động là một phương pháp điều trị thúc đẩy cho việc đưa glucose trong máu vào tế bào để tạo thành năng lượng và làm giảm được lượng đường trong máu thong qua việc vận động này.

Theo khuyến cáo của Liên đoàn đái tháo đường thế giới, bệnh nhân tiểu đường nên dành ra mỗi ngày 30-45 phút, từ 3-5 ngày/ tuần để tập luyện thể dục, thể thao như đi bộ, chạy bộ, bơi lội, nhảy dây, đánh cầu lông ….

Khi bệnh nhân đã xuất hiện những biến chứng thần kinh ngoại biên và tự chủ người bệnh nên vận động nhẹ nhàng, chậm rãi không nên mang vác vật nặng, nên đi bộ, bơi lội, đạp xe, tập luyện các động tác ngồi tại chỗ….

Khi đã xuất hiện biến chứng thận, bệnh nhân nên thực hiện các động tác nhẹ và vừa., tránh hoạt động với cường độ cao.

Khi xuất hiện các biến chứng về mắt, tim mạch bệnh nhân nên chơi các môn thể thao ít tác động lên tim mạch như đi bộ, các bài tập dẻo dai nhẹ, đạo xe tại chỗ… Tránh các hoạt động mạnh như cử tạ, chạy bộ, quần vợt.

Xem thêm: Tham khảo cách điều điều trị bệnh tiểu đường đơn giản

7/ Điều trị bằng thuốc

Giải pháp điều trị bằng thuốc là một phương pháp điều trị kiểm soát lượng đường máu trong ngưỡng an toàn với sự hỗ trợ của thuốc. Có 2 phương pháp chính trong việc điều trị tiểu đường đó là Đông Y và Tây Y.

a/ Điều trị bằng thảo dược

Một số vị thảo dược có nguồn gốc từ thiên nhiên như dây thìa canh, giảo cổ lam, cây khổ qua rừng nấm linh chi… hỗ trợ rất tốt trong quá trình điều trị bệnh tiểu đường.

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc được bào chế theo theo phương pháp hiện đại (viên nhộng, viên hoàn, viên nang, viên tròn…) được nghiên cứu tổng hợp từ các vị thảo dược trên tối ưu hóa việc sử dụng được dễ dàng hơn cho bệnh nhân được sản xuất trên dây chuyền hiện đại hỗ trợ rất tốt giảm đường huyết, giảm tác dụng phụ của Tây y, giảm nguy cơ và ngăn chặn biến chứng tiểu đường rất hiệu quả.

b/ Điều trị bằng Tây Y

Có 2 phương pháp chính của việc điều trị bằng tây y là tiêm insulin và uống thuốc hạ đường huyết. Với mỗi phương pháp điều có cách tiến hành hoàn toàn khác nhau.

+ Thuốc uống:

Có 3 loại thuốc uống tiểu đường với các cơ chế khác nhau để làm giảm lượng đường trong máu.

– Thuốc thúc đẩy sự tiết insulin: Kích thích chức năng tiết insulin của tuyến tụy

– Thuốc cải thiện tính kháng insulin: Đây là thuốc cải thiện phản ứng với insulin, giúp insulin được tiết ra từ tuyến tụy được hấp thụ trong từng cơ quan của cơ thể và dễ phát huy hiệu quả của insulin

– Thuốc điều chỉnh sự hấp thụ – bài tiết đường: Có tác dụng hạ đường huyết, làm chậm tốc độ hấp thụ tiêu hóa đường trong cơ thể và thúc đẩy bài tiết đường từ nước tiểu.

+ Thuốc tiêm:

Nếu uống thuốc mà không thể kiểm soát được đường trong máu thì giải pháp tiêm trực tiếp insulin vào cơ thể sẽ được tiến hành.

Thuốc tiêm insulin có các loại sau:

– Insulin tác dụng cực nhanh: Được sử dụng ngay trước bửa ăn hay ngay sau bữa ăn, hiệu quả xuất hiện ngay sau 10-20 phút, tác dụng 3-5 giờ.

– Insulin tác dụng nhanh: Được sử dụng trước bữa ăn 30 phút, hiệu quả xuất hiện trong khoảng 30 phút, tác dụng 5-8 giờ.

– Insulin tác dụng trung hạn: Thường được sử dụng 2 lần / ngày, hiệu quả 30 phút – 3 giờ, kéo dài 18-24 tiếng.

– Insulin hỗn hợp: Thường được sử dụng 1 lần vào buổi sáng hoặc 2 lần ngay trước bữa ăn sáng và tối, hiệu quả xuất hiện trong 30 phút – 1 giờ, kéo dài 18-24 tháng.

– Insulin tác dụng dài hạn: Thường được sử dụng 1 lần trong ngày, hiệu quả 1-2 giờ, kéo dài 24- 42 tiếng.

– Insulin hòa tan hỗ hợp: Thường được sử dụng 1 lần/ ngày, hiệu quả 10-20 phút, kéo dài 42 giờ hoặc hơn.

8/ Chi phí điều trị tiểu đường

Bệnh tiểu đường được ví như “bệnh nhà giàu“ bởi thời gian điều trị lâu dài và chi phí điều trị vô cùng tốn kém. Tuy nhiên chi phí điều trị mỗi người là hoàn toàn khác nhau bởi còn dựa trên thời gian bệnh và tình trạng bệnh mỗi người nến sẽ có phác đồ điều trị khác nhau cho từng bệnh nhân.

Bài viết này đã giới thiệu một cách bao quát về triệu chứng, nguyên nhân, biến chứng, phương pháp điều trị, chi phí điều trị,… của bệnh tiểu đường nói chung. Sau khi đọc xong bài viết, hy vọng mọi người đã có thể hình dung rõ hơn về bệnh tiểu đường.

Trích nguồn:
https://phucanduong.com/tong-quan-ve-khai-niem-cua-benh-tieu-duong-la-gi/

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of